سلامت محصول، ستون امنیت غذایی کشور است/ قیمت گندم شفاف و قطعی تعیین شد

غلامرضا نوری روز سه شنبه ۱۲ خرداد در نشست مشترک با اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی که در مرکز رصد و پایش وزارت جهاد کشاورزی برگزار شد، با اشاره به پیوند عمیق میان امنیت غذایی و سلامت عمومی جامعه، اظهار کرد: همکاری میان وزارت جهاد کشاورزی و کمیسیون بهداشت مجلس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا سلامت مردم در نقطه تلاقی مأموریت‌های این دو مجموعه قرار دارد.

وی افزود: امنیت غذایی مجموعه‌ای از مؤلفه‌های به‌هم‌پیوسته را در بر می‌گیرد که شامل تولید، دسترسی، پایداری تأمین و سلامت محصولات است. در این میان، سلامت مواد غذایی جایگاهی بنیادین دارد، زیرا هرگونه ضعف در این بخش می‌تواند آثار مستقیم و بلندمدتی بر سلامت جامعه و هزینه‌های درمانی کشور برجای بگذارد.

وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر ضرورت نگاه زنجیره‌ای به موضوع سلامت غذا، گفت: سلامت محصول تنها در مرحله تولید معنا پیدا نمی‌کند، بلکه از انتخاب نهاده‌های مناسب و مصرف استاندارد کود و سموم آغاز می‌شود و تا مراحل فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، نگهداری، توزیع و حتی الگوی مصرف خانوارها ادامه دارد.

نوری تصریح کرد: اگر قرار است جامعه‌ای سالم داشته باشیم، باید سلامت را در طول زنجیره غذایی دنبال کنیم. توجه به استانداردهای تولید و کنترل دقیق کیفیت محصولات، نه‌تنها ضامن سلامت مصرف‌کنندگان است، بلکه موجب افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کیفیت تولیدات داخلی نیز خواهد شد.

وی با اشاره به اهمیت مدیریت باقی‌مانده سموم در محصولات کشاورزی و ضرورت شناسنامه‌دار شدن محصولات، افزود: این موضوع از مسائل تخصصی و مهم حوزه امنیت غذایی است و نیازمند بررسی‌های کارشناسی دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است؛ به همین دلیل، لازم است نشست‌های تخصصی بیشتری در این زمینه برگزار شود تا بتوان راهکارهای عملی و مؤثرتری برای ارتقای سلامت محصولات کشاورزی تدوین کرد.

وزیر جهاد کشاورزی همچنین به جایگاه مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی اشاره کرد و گفت: این مجموعه یکی از سرمایه‌های علمی و پژوهشی ارزشمند کشور محسوب می‌شود و وزارت جهاد کشاورزی حمایت و تقویت آن را به عنوان یکی از اولویت‌های مهم خود دنبال می‌کند.

اصلاح الگوی مصرف؛ ضرورت سلامت جامعه و اقتصاد

نوری از سخنان خود به برخی الگوهای مصرفی در کشور اشاره کرد و گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد سرانه مصرف برخی اقلام غذایی از جمله روغن و شکر در ایران بالاتر از استانداردهای جهانی است. بر اساس اسناد بالادستی حوزه امنیت غذایی، میزان مصرف این محصولات در کشور حدود یک و نیم برابر میانگین متعارف جهانی برآورد می‌شود، که برای کشور هزینه‌زا است.

وی با بیان اینکه تامین روغن، وابستگی قابل توجهی به واردات دارد و مستلزم صرف منابع ارزی است، گفت: مصرف بیش از حد این محصولات آثار منفی قابل توجهی بر سلامت جامعه دارد و زمینه‌ساز افزایش بیماری‌های غیرواگیر و در نتیجه رشد هزینه‌های درمانی می‌شود.

وزیر جهاد کشاورزی تأکید کرد: اصلاح الگوی مصرف باید به یک مطالبه عمومی و سیاست ملی تبدیل شود، زیرا هم به ارتقای سلامت جامعه کمک می‌کند و هم می‌تواند بخشی از فشارهای اقتصادی و ارزی کشور را کاهش دهد.

امنیت غذایی؛ موضوعی فراتر از بخش کشاورزی

نوری با بیان اینکه امنیت غذایی صرفاً مساله بخشی نیست، اظهار داشت: امنیت غذایی از مهم‌ترین موضوعات راهبردی کشور است به همین دلیل، همکاری میان نهادهای تصمیم‌گیر و سیاست‌گذار در این حوزه باید بیش از گذشته تقویت شود.

وی افزود: تعامل سازنده میان وزارت جهاد کشاورزی و کمیسیون بهداشت مجلس می‌تواند زمینه اجرای مؤثرتر سیاست‌های مرتبط با سلامت غذایی و ارتقای کیفیت محصولات را فراهم کند و در نهایت به نفع سلامت عمومی جامعه باشد.

عبور موفق از چالش‌های سنگین تأمین غذا

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به شرایط دشوار ماه‌های اخیر گفت: دشمنان کشور تلاش داشتند با ایجاد اختلال در زنجیره تأمین و توزیع کالاهای اساسی، امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهند و از این طریق نارضایتی عمومی ایجاد کنند، اما این هدف محقق نشد.

وی خاطرنشان کرد: طی یک سال گذشته، بخش کشاورزی و حوزه تأمین کالاهای اساسی با مجموعه‌ای از چالش‌ها شامل خشکسالی شدید، محدودیت‌های حمل‌ونقل، فشارهای خارجی، تحولات منطقه‌ای و شرایط خاص ناشی از جنگ روبه‌رو بود، اما با وجود این مشکلات، حتی برای یک ساعت نیز روند تأمین کالاهای اساسی کشور دچار وقفه نشد.

نوری تأکید کرد: این موفقیت حاصل تلاش تولیدکنندگان، فعالان زنجیره تأمین، بخش خصوصی، دستگاه‌های اجرایی و هماهنگی میان نهادهای مختلف بود. همچنین نظارت مستمر و پیگیری‌های منظم در سطوح عالی دولت نقش مهمی در مدیریت بازار و حفظ آرامش روانی جامعه ایفا کرد.

۸۵ درصد امنیت غذایی کشور متکی به تولید داخلی

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به توانمندی‌های داخلی کشور در تولید محصولات کشاورزی گفت: حدود ۸۵ درصد نیاز غذایی کشور از طریق تولیدات داخلی تأمین می‌شود و فقط حدود ۱۵ درصد نیازها از مسیر واردات تأمین می‌شود.

وی افزود: با وجود محدودیت منابع آب و خاک و چالش‌های اقلیمی، برنامه وزارت جهاد کشاورزی افزایش ضریب خوداتکایی از طریق ارتقای بهره‌وری، توسعه فناوری‌های نوین، استفاده از دانش روز و بهبود مدیریت منابع است.

نوری تصریح کرد: شرایط جهانی امروز نشان داده است که وابستگی بیش از حد به بازارهای بین‌المللی می‌تواند امنیت غذایی کشورها را با مخاطره مواجه کند؛ از این رو، تقویت تولید داخلی و افزایش تاب‌آوری بخش کشاورزی یک ضرورت راهبردی برای ایران به شمار می‌رود.

قیمت خرید تضمینی گندم شفاف و قطعی

وزیر جهاد کشاورزی در پاسخ به برخی ابهامات مطرح‌شده درباره قیمت خرید گندم اظهار داشت: نرخ خرید این محصول به صورت شفاف تعیین شده و هیچ‌گونه ابهامی در این زمینه وجود ندارد.

وی گفت: قیمت خرید گندم در بازه ۴۷ هزار و ۵۰۰ تا ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده و میانگین آن ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم است؛ این قیمت مبنای خرید تضمینی محصول کشاورزان قرار دارد.

نوری همچنین ابراز امیدواری کرد منابع مالی مورد نیاز برای پرداخت مطالبات گندمکاران در کوتاه‌ترین زمان ممکن تأمین و پرداخت شود تا کشاورزان بتوانند با اطمینان بیشتری فعالیت‌های تولیدی خود را ادامه دهند.

رفع موانع تأمین مالی و حمایت از تولید

نوری درباره برخی مسائل مرتبط با تأمین مالی بخش کشاورزی گفت: بدهی‌های ارزی و سامانه‌های تأمین مالی دو موضوع مستقل از یکدیگر هستند و نباید با هم خلط شوند؛ بدهی‌های ارزی دولت به تأمین‌کنندگان از سوی دستگاه‌های مسئول در حال پیگیری است و در کنار آن، سامانه‌های تأمین مالی مانند بازارگاه نیز با هدف کمک به سرمایه در گردش فعالان بخش کشاورزی طراحی و اصلاح شده‌اند.

نوری درباره برخی دیدگاه‌ها پیرامون آمارهای بخش کشاورزی گفت: در فعالیت‌های زیستی و کشاورزی، به دلیل ماهیت پویای تولید، ممکن است اختلافات جزئی در برخی داده‌ها وجود داشته باشد، اما آمارهای مورد استفاده وزارتخانه بر اساس روش‌های علمی و تقاطع‌گیری اطلاعات تهیه می‌شود و از قابلیت اتکای بالایی برخوردار است.

وی افزود: این داده‌ها مبنای برنامه‌ریزی‌ها، تصمیم‌گیری‌های اجرایی و سیاست‌گذاری‌های بخش کشاورزی هستند و تلاش برای افزایش دقت و به‌روزرسانی مستمر آنها با جدیت دنبال می‌شود. کمبود کود نداریم وزیر جهاد کشاورزی درباره تأمین کود شیمیایی نیز اظهار داشت: در حال حاضر کشور با کمبود خاصی در این حوزه مواجه نیست و ذخایر و میزان تأمین کود در شرایط مناسبی قرار دارد.

وی افزود: با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده نیاز بخش کشاورزی به این نهاده مهم به شکل مطلوبی تأمین شد و نگرانی خاصی در این زمینه وجود ندارد.

نوری با اشاره به سیاست‌های وزارتخانه برای کاهش انحصار در واردات کالاهای اساسی گفت: طی دو سال اخیر تعداد فعالان اقتصادی حاضر در این حوزه افزایش یافته و سهم برخی بازیگران عمده نیز کاهش پیدا کرده است؛ هدف وزارت جهاد کشاورزی ایجاد فضای رقابتی، تسهیل تجارت و فراهم کردن امکان حضور فعالان بیشتری در حوزه واردات کالاهای اساسی است تا بازار از پویایی و شفافیت بیشتری برخوردار شود.

وزیر جهاد کشاورزی افزود: روند ثبت سفارش و تخصیص ارز برای واردات کالاهای اساسی نیز تسهیل شده و زمان انجام این فرآیندها نسبت به گذشته به شکل محسوسی کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که در بسیاری از موارد، فرآیندهایی که پیش‌تر ماه‌ها زمان می‌برد، اکنون ظرف چند روز انجام می‌شود.

خودکفایی در برنج و توسعه گیاهان دارویی در دستور کار

نوری با اشاره به برنامه‌های آینده وزارتخانه اظهار داشت: دستیابی به خودکفایی در تولید برنج یکی از اهداف مهم بخش کشاورزی است و اقدامات لازم برای تحقق این هدف آغاز شده است.

وی همچنین توسعه کشت و فرآوری گیاهان دارویی را از دیگر اولویت‌های راهبردی وزارت جهاد کشاورزی دانست و گفت: این حوزه می‌تواند علاوه بر ایجاد ارزش افزوده و اشتغال، سهم قابل توجهی در توسعه صادرات غیرنفتی کشور داشته باشد.

گرانی ناشی از افزایش هزینه تولید است، نه گران‌فروشی

وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت بازار کالاهای اساسی اظهار داشت: در بسیاری از موارد، مساله موجود گران‌فروشی نیست، بلکه افزایش هزینه‌های تولید موجب رشد قیمت نهایی کالاها شده است.

وی افزود: برخی تولیدکنندگان حتی با وجود قیمت‌های فعلی نیز با زیان مواجه هستند و ادامه این وضعیت می‌تواند تولید را در آینده با مشکل روبه‌رو کند؛ سیاست وزارت جهاد کشاورزی دستیابی به تعادل میان منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده است.

نوری تأکید کرد: برای حفظ تولید پایدار قیمت محصولات حداقل هزینه‌های تولید را باید پوشش دهد. در غیر این صورت، کاهش تولید و بروز مشکلات جدید در تأمین کالاها اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

وی با اشاره به افزایش هزینه‌های تجارت جهانی، حمل‌ونقل، بیمه و ریسک‌های ناشی از تحولات منطقه‌ای اظهار امیدواری کرد که تجربه موفق مدیریت امنیت غذایی کشور در شرایط دشوار اخیر، به پشتوانه‌ای ارزشمند برای برنامه‌ریزی‌های آینده تبدیل شود تا در هر شرایطی، آرامش و ثبات در تأمین غذای مردم حفظ شود.

دکتر مسعود پزشکیان رییس جمهور در بخشی از این جلسه به طور سرزده در این جلسه حضور یافت و به گفت وگو با نمایندگان مجلس پرداخت.